حفص مروزى كه صاع پنج مد است و مدّ دويست و هشتاد درهم است و هر درهمى شش دانق است و هر دانقي دوازده حبه شعير است كه مجموع حبّات يك درهم هفتاد و دو حبّه مىشود پس هر عدي كه دويست و هشتاد درهم است بنا بر اين روايت بحساب دراهم مشهوره چهار صد و بيست درهم مىشود زيرا كه چون نصف دويست و هشتاد كه صد و چهل باشد بر آن افزوده شود چنانكه قاعده تحويل غير مشهور به مشهور است حاصل چهار صد مىشود مع بيست پس مدّ محدود در اين روايت به دويست و هشتاد درهم غير مشهور چهار صد و بيست درهم مشهور مىشود و چون سه عشر اين عدد را كه صد و بيست و شش باشد از آن كم كني چنانكه قاعده تحويل درهم است بمثقال شرعى باقي مىماند دويست و نود و چهار پس مد بنا بر اين حساب دويست و نود و چهار مثقال شرعى است و چون ربع اين عدد را كه هفتاد و سه و نصف باشد كم نمائي چنانكه قاعده تحويل مثقال شرعى به صيرفي است باقي مىماند دويست و بيست و نصف پس مد بنا بر اين حساب دويست و بيست مثقال صيرفى است مع نصف مثقال صيرفى و چون اين مطلب را دانستي پس بدان كه اگر صاع را چهار چنين مدى بگيريم

383