ده است پس نقصان مىكنيم و هم چنين است اگر در جاي منقوص منه صفرى باشد پس آن چه از اين ده باقي مىماند در تحت خط مىنويسيم و اگر در عشرات نباشد يك از مئات مىگيريم و اين يك نيز نسبت به مرتبه عشراتش ده مىباشد پس نه در عشرات منقوص منه بنويس و در اين عمل از يمين و يسار مىشود ابتدا كرد و امتحان مىشود اين عمل بكم كردن ميزان منقوص از منقوص منه اگر ممكن باشد و اگر نشود بجهت زيادت بودن ميزان منقوص پس نه عدد بر آن افزوده مىشود و كم كرده مىشود پس آن چه باقي مىماند اگر مخالف باشد ميزانش با آن چه حاصل شد از نقص پس عمل خطاست و اين كه گفته شد قاعده تفريق صحيح از صحيح است و امّا قاعده تفريق كسر از كسر پس آنست كه مخرج مشتركى كه صاحب هر دو كسر باشد پيدا كنيم پس هر يك از منقوص و منقوص منه را از آن مشترك بگيريم پس صورت كسر منقوص را از منقوص منه كم كنيم حاصل نسبت همان حاصل تفريق باشد مثلا خواستيم دو ثلث را از سه ربع كم كنيم مخرجى

37