اشبار محيط را بر عدد سه و سبع قطر نيز معلوم مىشود و چون نصف قطر را در ربع محيط ضرب نمائي مساحت نصف دائره معلوم مىشود و اگر ضرب نمائي قطر را در عدد سه و سبع محيط حاصل مىشود و مخفى نماند كه اشكال مسطحه كه حياض بر آن اشكال ساخته مىشود بسيار است و از آن جمله شكل دائره است و آن سطحى است كه احاطه كند به او يك خط پرگاري و آن خطي كه دائره را نصف مىنمايد قطر دائره است و از آن جمله شكل مكعّب است و آن سطحى است كه احاطه كند بان شش مربع متساوى و از آن جمله شكل اسطوانه است و آن جسمي است كه احاطه مىكند بان دو سطح متوازى مستوى و سطحى كه واصل است بين دو محيط آن و از آن جمله مربع است و آن سطحى است كه چهار خط مستقيم بان احاطه نمايد و از اين جمله مثلث است كه سه خط مستقيم بان احاطه مىنمايد و به بايد دانست كه طريقه فقها در ضرب مساحت مخصوص به بعضي از اين اشكال است چنانكه اشاره بان نموديم

295