با اول مرتبه از آن چه از مقسوم باقي مانده است پس عمل تمام مىشود و اگر عدد ثالثي پيدا نشود بوصف مذكور به جاى آن صفرى نوشته مىشود و به بايد دانست كه حاصل قسمت همان عددهائي است كه طلب شده بود بوصف مشار اليه و در فوق خط عرضي ثبت شده بود كه آن را خارج قسمت مىناميديم و آحادش محاذى آحاد مقسوم بود مع آن چه در خلال خطوط باقي مانده بود و محو نشده بود و لكن آن چه از مقسوم باقي مانده است كسر خارج قسمت است و مخرج آن مقسوم عليه است و آن چه در فوق خط عرضي است عدد كامل است و بعبارة اخرى حاصل عمل همان خارج قسمت است به انضمام آن چه باقى مانده است از مقسوم اگر چيزى باقي مانده باشد و اين باقي مانده را بايد نسبت داد به مقسوم عليه باين معنى كه گفته شود كه هر قسمتي همان خارج قسمت است مع چند جزء مثلا از مقسوم عليه و به بايد دانست كه اگر در مقسوم عليه كسري باشد چون ثلث و ربع و غيرهما نيز آن عدد ثالث را بايد در آن كسر ضرب نماييد

24