محتاج به آن مىگردد و لهذا بر خود لازم دانستم كه رساله فارسيّهء در شرح اين الفاظ بنويسم تا كشف معضل آنها و حلّ مشگل آنها گردد و تا توانستم در توضيح و تبيين آن كوشيدم تا نفعش عام و ثمراتش تام باشد و اشاره اجماليه نيز به جمله از مسائل مرتبه بر اين موضوعات بلكه بغير آنها بمجرد مناسبتى نمودم تا در ابواب متفرقه فقه كار بر مبتدى سهل شود و چون كمال اهتمام در توضيح و تسهيل داشتم مسمى گردانيدم اين رساله را به توضيح البيان في تسهيل الاوزان و مرتّب كردم آن را بر سه مقدمه و سه مقصد و ملحق نمودم باين مقدّمات و مقاصد خاتمه را بر چند فصل و الملتمس من اخواني الطَّالبين ان لا ينسوني من الدعاء و يصلحوا لي ما صدر عني من الخطاء مقدّمة اولى در بيان جمله از قواعد حسابيه است از ضرب و قسمت و تفريق و غير ذلك فصل ضرب عددى در عددى ديگر عبارت است از پيدا نمودن عدد ثالثى كه نسبت يكى از آن دو عدد كه مضروب و مضروب فيه است به آن عدد مانند نسبت يكى است به مضروب ديگر مثلا از ضرب

2