مقسوم عليه به صورتش و آن چه در پهلوى چپ آن باشد اگر چيزى باشد حاصل آن يا مساوى باشد با صورت مقسوم يا كمتر باشد تا ممكن باشد كم كردن آن حاصل را از همان مرتبه مقسوم و ممكن بودن كم كردن از بعضى مراتب كفايت نمىكند بلكه بايد كه از هر يك هر يك كم كردن ممكن باشد مثلا شش از پنج كم نمىشود و لكن از هفت كم مىشود پس اگر در يكى از مراتب مقسوم هفت باشد و در يكى از آنها پنج باشد و حاصل ضرب آن عدد مشار اليه در مقسوم عليه شش بشود اخذ چنين عددى جايز نيست زيرا كه لازم است كه از هر يك نقصان شود تا عمل تمام شود و اگر چند عدد پيدا شود كه ممكن باشد هر كدام را ضرب كرد و نقصان كرد هر عدد كه بيشتر باشد بايد معين شود و اعتبار بعدد اقل نمىشود مثلا صورت مقسوم هشت باشد و مقسوم عليه دو پس ممكن است كه يك را فرض كنى و در دو ضرب كنى و از هشت كم شود و ممكن است دو را فرض كنى و از هشت بعد از ضرب كم كنى تا چهار باقى بماند و ممكن است كه سه را فرض كنى

19