سؤال :
در باره ماهيت حسابهاى بانكى از نظر اسلام ; بفرماييد :
الف ) آيا در بانك ها اعتبار و ارزش قراردادى پول به نام اشخاص ثبت و جابجا مىشود يا به عين اسكناس اجازه در تصرف داده مىشود ؟
ب ) آيا حكم شكلهاى مختلف حسابهاى بانكى ( جارى ، سپرده ثابت ، مشاركت هاى بانكى و . . . ) يكسان است ؟
ج ) حكم سودهاى على الحساب كه در مشاركت هاى بانكى به سپرده گذار پرداخت مىشود چيست ؟
د ) حكم جوائز و هدايائى كه بانك به سپرده گذار پرداخت مىكند چيست ؟
جواب :
( باسمه جلت اسمائه ) الف ) ممكن است به عين اسكناس اجازه تصرف داده شود ، يا به اين كه صاحب پول به بانك قرض بدهد يا بفروشد ، يا آن كه پولش را به بانك اباحه كند ولو اين كه بانك آن را تملك كند و به ديگرى بدهد و اباحه معوض باشد ، يا آن كه صاحب پول پول را به شكل امانت و وديعه در بانك بگذارد و اجازه دهد در آن تصرف كند نهايت آن كه اجازه تصرف ناقل مجانى نيست بلكه در مقابل عوض است .
ب ) حكم شكل هاى مختلف حساب هاى بانكى يكسان است .
ج ) و سودهاى بانكى ، چنانچه پول قرض باشد حرام است .
و اگر پول را بفروشد آن هم اشكال دارد .
ولى اگر به عنوان اباحه به عوض ، يا وديعه و امانت باشد حلال است و اشكال ندارد .
د ) جوائز و هداياى بانكى چون شرط نشده است و بانك هم ملزم به آن نيست و تنها براى تشويق مردم مىدهد حلال است و هيچ اشكالى ندارد .
( تاريخ جواب استفتاء : 18 جمادى الاولى 1419 )

38