قوى است كه سمى نبوده ولى داراى اثر محركى روى مخاط است وبويژه اين خاصيت روى نسج ملتحمه خيلى بارز است واستعمال آن تا اندازه محدود ميشود .
معمولا آنرا براى گند زدائى امكنه - پارچه ها وسترون كردن اسبابهاى جراحى بكار ميبرند .
بطور خالص يا محلولهاى قوى سوزاننده است كه براى از بين بردن زگيل ها ، عصب دندانى ، وبراى درمان آفت ها - فيبرمها - سرطانهاى رحمى عمل نشدنى - اپيتليوما ، نيش زده گى هاى حشرات وغيره بكار برده ميشود .
بطور محلولهائيكه نيمه غليظ باشند برضد hyperhidrose وآلوپسى ها - پلادها - او توره هاى متعفن - فيتيرياز - ميدهند .
بطور محلولات خيلى رقيق براى پلشت برى دهانى ( غرغره ها ) - بينى ( بطور پولوريزاسيون ) واژن ( تزريقات ) بعلت اثر تحريك كننده گى وبندرت براى شستشوى زخم ها كه براى اين منظور لوزو فرم را استعمال ميكنند .
لوزوفرم محلولى است صابونى از فرمل كه بطور حساس از خاصيت تحريك كننده گى آن كم شده است .
طرز استعمال ومقدار خوراك :
الف - براى گند زدائى امكنه دستگاههاى مخصوصى درست ميكنند كه مستقيما گاز الدئيد فرميك درست ميشود واين گاز از اكسيد اسيون الكل متيليك عملى ميشود يا پولوريزاتور هائيكه كه فرمل 35 درصد را تبخير ميكند .
ونيز ميتوان بدون دستگاههاى ويژه گاز الدئيد فرميك را در اماكن منظور درست كرد بدين ترتيب كه فرمل را با پرمنگنات دو پطاس مخلوط ميكنند ( بفرمول هاى زير مراجعه شود ) .
يا بطور ساده تر محلول افيسينال فرمل كه با چهار مرتبه وزنش آب مخلوط شده باشد ميجوشانند ( كدكس در اين خصوص 6 سانتيمتر مكعب محلول افيسينال براى هر متر مكعب دستور ميدهد .
بالاخره ترى اگسى متيلن را بكار ميبرند ( به اين فصل مراجعه شود ) كه در مجاورت آب وبعضى مواد مثل آهك زنده ، كلرور دوشو - بى اگسيد دو باريوم فورا پولميريزا سيون آن باز ميشود .
البته در اين خصوص صرفنظر از فرمول هاى عمومى فرمولهاى خصوصى نيز موجود است كه در فرانسه آلدوژن ودر آلمان او تان درست كرده اند .
ب - براى سترون نمودن ( استريليزا - سيون ) اسبابهاى جراحى محلولات فرمل كدكس را 5 در هزار مصرف ميكنند .
ج - بطور سوزاننده برضد آفت ها وماليدنيهاى ملايم با فرمل كدكس كه رقيق نشده باشد وهمينطور براى اپيتليوما مصرف شده است .
براى از بين بردن عصب دندانى ودرمان كرم خورده گى هاى آن استعمال فرمل ژرانيه ( بفرمول آن در زير مراجعه شود ) متداولست .
براى سرطانهاى رحمى كه عمل نشدنى باشند - ماليدن از فرمل رقيق شده بيست درصد ( بايد سعى نمود نسج هاى سالم را آلوده ننمود ) - براى درمان هاى فيبرمها تزريقات داخل رحمى يك تا دو سانتيمتر مكعب محلولاتى كه 5 تا 15 درصد فرمل

324