معالجات علماى آلمان وهلند وجاى ديگر راجع بدواى ( شيرين بيان ) تكميل شود ميتوان اميدوار بود كه مرض موذى زخم معده كه هزاران سال دوا نداشت ، بكلى بر بيفتد وبشر از اين بيمارى خطرناك رهائى يابد ) حاليه بنده بطور تكميل خاصيت عجيب شيرين بيان را بعرض مىرسانم :
شرح خاصيت ( شيرين بيان ) وريشهء آن شيرين بيان ( يعنى سوس ) بزبان شيرازى ( مهلك ) بزبان اصفهانى ( مژو ) بزبان تركى شيرين بيان ( شيرين بان ) رشيه آنرا ( اصل سوس ) وبيخ مهلك مىگويند بزبان فرنگ ( كليسربزه ) مىگويند .
( شيرين بيان ) نباتى است كه در بيشتر بلاد بهم مىرسد ونبات آن برروى زمين پهن مىشود وميچسبد بر آن ودر مكانيكه سبز شده ، بدشوارى بر طرف مىشود وغلظت وضخامت آن از يك انگشت تا بقدر قبضه وزيادتر مىشود .
( رنگ گل شيرين بيان ) مابين قرمزى وآبى مىباشد وبيشتر زرد رنگ است وريشهء آن بلند وپوست ريشهء آن سياه رنگ است ومغز ريشهء آن زرد است . يك رقم تلخ است ويك رقم شيرين است وريشه آن را كه ( اصل سوس ) مىگويند استعمال ميشود ، تلخ آن سم است . وميگويند كه مار ( شيرين بيان ) را دوست ميدارد وخودشرا ميمالد بر علف نامبرده ، لذا نبادا اين علف ( زهر ) آلوده شده باشد بايد ( اصل سوس ) را پوست بكنند ومغز ريشهء ( اصل سوس ) را استعمال كنند وبهترين شيرين بيان آنست كه شيرين كم ريشه زرد متوسط درغلظت وباريكى باشد وقوت آن تا ده سال باقى مىماند وبعد فاسد مىشود ، طبيعت گرم در درجه دوم وخشك در درجه اول مىباشد وبعضى گرم در اول وبعضى معتدل در رطوبت وپيوسته ميدانند ، خاصيت آن منضج اخلاط غليظ و مركبه ومسكن تشنگى والتهاب معده خصوص نقوع آن يعنى ( خيس كرده كه نماليده باشند ) وبخورند ونرم كنند سينه وحلق ودر عطشى كه از رطوبت توليد شده باشد چندان نفعى ندارد ومسهل رطوبت وغاسل اعضاى باطنى ( اعضاى باطن بدن را شستشو ميدهد ومعده را پاك وسالم مىكند ووقتى كه معده پاك وسالم شد ، تمام اعضاى بدن سالم است

89