است ، بارگران اين علم را يكجا بدوش گرفته ، از حقايق واسرار آن ، او پرده برداشته چنانكه مصدر ومورد علم اديانست . منتهى اليه ومرجع دانش ابدان مىباشد .
تا هنگاميكه بدنت تحمل درد دارد از استعمال دوا پرهيز كن قال ابوعبدالله الصادق عليه السلام : اجتنب الدواء ما احتمل بذلك الداء بدنك .
يكى از دانشمندان مىگويد : مسهل ، معده را پاك مىكند ، ولى بجدار معده هم آسيب مىرساند ، اعصاب را ضعيف وجهاز هاضمه را فرسوده مىگرداند . ديگرى مىگويد :
ميكروب با دوا از بين مىرود ولى دوا ، هم فعاليت ميكروب را كم مىكند ، هم فعاليت جسم را .
از امير المؤمنين على ( ع ) نقلشده : دوا با معدهء شما آن مىكند كه اسيد با مس .
هم زنگ آنرا از بين مىبرد وهم خود آنرا ميكاهد .
موسى بن جعفر ( ع ) مىگويد : هيچ دوائى نيست مگر آنكه درد را در بدن بر مى انگيزاند پس سودمندتر از آن نيست كه تا كاملا محتاج نشوى تصرف در بدن نكنى .
امام رضا ( ع ) مىگويد : تا ممكن است بطبيب مراجعه نكنيد ، زيرا معالجه تن چون تعمير خانه است كه كمش به بسيار ميكشد ، ونيز امام صادق ( ع ) مىفرمايد : كسانيكه بمختصر كسالتى فورى بطبيب مراجعه مىكنند ودارو استعمال مىنمايند اگر بميرند از پيروان مذهب او بشمار نمى روند .
مرض بر اثر تخلف از قوانين طبيعت پيدا مىشود ، استعمال دوا همين تخلف و انحراف در مزاج پديد مىآورد واين دوا وانحراف چون بهم دست دادند زودتر بدنرا نابود مىكنند .
عنه عليه السلام : ( من ظهرت صحته على سقمه فعالج نفسه بشيئى فمات فقد اعان على نفسه وانا إلى الله منه برئ ) كسيكه سلامتيش از بيمارى آشكارتر باشد با وجود اين ، خود را بچيزى معالجه كند وبميرد من از او بيزارم وچنين كسى در هلاك خويش اعانت كرده است .
غذا اگر ناسازگار وسمى واضافه بر مقدار لازم خورده شود وبدن قدرت هضم

66