روحى معلول نحوه گردش ودگرگونى دلست .
سلامتى دل ، سلامتى همه اعضاء وبيمارى دل بيمارى تمام بدنست ، بهترين اصل درحفظ صحت شاد نگهداشتن دل ومؤثرترين معالجات خوشحال كردن دل است . بقول يكى از دانشمندان شادى واميدوارى گلبولهاى سفيد خون را تقويت كرده براى مبارزه با امراض وميكروبها آماده مىكند ، تأثير عواطف واحساسات روى بيماريها بديهى است واحتياج به شرح ندارد .
شادى نفس را از بدن مشغول كرده ، اثر مهمى در وضع بهبود بيمار دارد . قال صلى الله عليه وآله :
( كل لهو باطل الاثلاث : تأديب المرء للفرس ورميه عن قوسه وملاعبته امرأته فانها حق ) بازى خطا است مگر در سه چيز : تربيت اسب . تيراندازى . تفريح با همسر كه از كارهاى درست وبمورد است . همه كس اين را باور دارند كه بازى وتفريح از لوازم حيات وسلامتى هر موجود زنده است وهر كس بنوعى در پى تحصيل شادى وخرميست ، جز اينكه بعضى دل را به وسائل غير مشروع مانند شراب وقمار وغيره شاد مىكنند ، ولى برخى از راه هائى كه عقل ودين مىپسندد تحصيل نشاط مىكنند ، بازيهائيكه پسند عقل ودين است چيزهائيست كه متضمن فوائدى نيز بوده باشد ، زيرا در منطق عقل ودين بشر فقط براى بازى آفريده نشده وهر آن كارى كه صرفا جنبه بازى وتفريح داشته باشد باطلست .
بازى با اسب هم دل را خرسند مىكند وهم اسب را تربيت مىنمايد ، تيراندازى هم روح را مسرور ميسازد وهم مرد را براى ميدان كارزار آماده مىكند ، تفريح با همسر باحلال هم خاطر را شاد مىكند هم زندگى خانواده را سامان مىبخشد قال صلى الله عليه وآله : ( المعدة بيت كل داو الحمية رأس كل دواء ) .
پيغمبر ص فرمودند شكم خانهء هر بيمارى وپرهيز سر هر درمانست .
رسول اكرم مىفرمايد : بيماران خود را بر خلاف ميلشان بخوردن غذا وادار نكنيد زيرا خداوند آنها را مىخوراند ومينوشاند بى اشتهائى بيمار بغذا از بزرگترين خدمات ، است زيرا بيمارى غالبا در اثر جمع شدن مواد زائده ومسموم در بدنست ودر جاى خود ثابت شده كه مهمترين وسيلهء سوخت اين مواد غذا نخوردن وپرهيز است . در معدهء ضعيف نبايد

6