رساله‌اى در اين موضوع به دستور « المولى الولي الأخ الصفي الأمجد الأفضل محمد الملقّب بجعفر » نوشته و اخبار و احاديثى را كه در حرمت دخانيات و قهوه از شخص رسول گرامى ( صلى الله عليه وآله و سلم ) رسيده در آن آورده است . و محتمل است شخص مزبور ، مؤلف ارثيه مذكور در كشف الحجب والاستار : 37 باشد .
و محدث مزبور كه در كتب تراجم از آن جمله روضات الجنات : 625 مذكور است [1] دانشمندى ذو فنون داراى علوم غريبه و داستانهاى عجيبه است كه از آن جمله آوردن سر ايشيخدر است .
در كتاب نامبرده نام و نسبت او را از كتاب صحيفة الصفاء ، وى چنين ياد كرده « محمد بن عبد النبي بن عبد الصانع ، أبو أحمد المعروف بالمحدث الأخباري الاسترآبادي جَدّاً ، النيسابوري والداً ، الهندي مولداً ، المشاهدي [2] منزلا » .
و چون در مكارم الآثار 3 : 925 - 944 شرح حال جامع و دقيقى از او نوشته شده ، طالبان را به آنجا راهنمائى نموده و در اينجا استدراكاً بر آن ترجمه گوئيم :
وى از اخباريان بسيار تند بوده كه در حدت و شدت طعن زدن بر فرقه مخالف كم نظير بوده ، تا جائى كه جان خود را در اين راه از دست داده و در كاظمين در 28 - ع 1 - 1232 به قتل رسيده است .
كتاب تحفه درويش در ادعيه و أحراز كه مختصرى است به فارسى ، از او

[1] در فهرست چاپ دوم روضات نام او در موضع خود ذكر نشده و اشتباهاً بين محمد بن عبد الرحمن و محمد بن عبد الصمد به عنوان محمد بن عبد الصانع مذكور است .
[2] چون مقيم مشاهد مشرفه ( نجف و كربلا و كاظمين ) بوده چنين تعبير نموده ولى از نظر قاعده غلط و المشهدى صحيح است زيرا كه در نسبت لازم است جمع تبديل بمفرد گردد .

333