مدت شش ماه فرا گرفت ، در ضمن مقدارى از قرآن شريف و اشعار عرب را حفظ كرد ، آنگاه شروع به خواندن صرف و نحو نمود .
مدت دو سال در جزائر و دو سال ديگر در حويزه كه مجاور جزائر است به تحصيل مقدمات پرداخت ، سپس همراه برادرش سيد نجم‌الدين و عمو زاده‌اش سيد عزيز اللّه به طرف شيراز كه در آن ايّام از مراكز علم محسوب مى شد ; عزيمت نمود ، و از راه بصره و خليج فارس وارد آنجا شد و در مدرسه منصوريه [1] ساكن شد .
مدت نه سال در شيراز به تكميل ادبيات و تحصيل عقليات و نقليات مشغول بود و شب و روز به خواندن و نوشتن و درس و تدريس اشتغال داشت .
در شبهاى تابستان كه طلاب بر پشت بام خوابيده بودند ، آن عالى جناب تا اواخر شب در ميان حجره به تحرير دروس و حواشى و تصحيح كتب خويش مشغول بود و غالباً آن جناب به واسطه نداشتن چراغ ، در نور ماهتاب مطالعه مى كرد و در اين مدت از حيث گذران بسيار در زحمت و فشار بود و بيشتر اوقات به نان خالى ، كه از مزد نويسندگى تهيه مى نمود قناعت مى فرمود ، و گاه مى شد كه نان كافى به دست نياورده و به مختصر سبزى يا پوست خربزه سد رمق مى كرد و قوت قناعت و مناعت ذاتى را در مقابل هجوم مرارت حيات ; سپر نموده ، متوجه كسب

[1] اين مدرسه بناى امير صدر الدين دشتكى شيرازى است ; كه از فلاسفه ، و صاحب تصنيفات بوده و مدرسه نامبرده را در سال 883 در محله آب لب ساخته و به نام فرزند خود مير غياث الدين منصورش ناميده ، و داراى دو قسمت است يك طرف داراى حجرات دلپسند و طرفى باغچه مانند و خلوت نيز داشته ، و در دالان آن ، بقعه آن دو بزرگوار است . آثار العجم فرصت : 497 ، و فارس نامه ناصرى تأليف حفيد بانى مدرسه منصوريه : گفتار دوّم ، صفحه 162 .

28