نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 296
ظاهر اين است كه اين از همان معناى اول گرفته شده. [1]
'''سَلْسَبيل:'''
{{(آیه):تُسَمَّى
سَلْسَبيلًا}}
گفته شده{{صورتی: «سَلْسَبيل»}} و{{صورتی: «تَسْنِيم»}} كه به ترتيب در آيههاى 18 «دهر»، و 27 «مطففين» آمده، دو چشمهاند: يكى از
اين دو چشمه، چشمه «شراب طهور» و چشمه دوم، چشمه «عسل مصفى» است كه، هر دو در آيه
15 سوره «محمّد» آمده است.
{{صورتی:«سلسبيل»}} نوشيدنى بسيار لذيذى را مىگويند كه به راحتى در دهان و گلو جارى مىشود، و
كاملًا گوارا است؛ بسيارى معتقدند كه از مادّه{{صورتی: «سلاسه»}} به معناى{{صورتی: «روانى»}} گرفته شده، همان گونه كه به عبارات روان و
جالب نيز{{صورتی: «سليس»}} گفته مىشود.
بعضى ديگر گفتهاند: از مادّه{{صورتی: «تسلسل»}} گرفته شده كه به معناى «حركت پى در پى» است در نتيجه، روان
بودن چيزى را تداعى مىكند، بنابراين هر دو معنا به هم نزديك است، و در هر صورت{{صورتی: «باء»}} در آن اضافى
مىباشد.
بعضى نيز معتقدند: اين واژهاى است مركب از دو كلمه{{صورتی: «سَلْ»}} و{{صورتی: «سبيل»}} و بعضى نيز آن را مركب از{{صورتی: «سَأَلَ»}} و{{صورتی: «سبيل»}} مىدانند كه در صورت اول مفهومش اين است «راهى بطلب» و در
صورت دوم «راهى طلبيد» و معناى كنايى هر دو «گوارا» است. در صورت اول مركب از
«سَلْ» فعل امر و «سبيل» است و در صورت دوم مركب از «سأل» فعل ماضى و «سبيل» است.
بعضى نيز تصريح كردهاند: در لغت عرب كلمه «سلسبيل» وجود نداشته و اين از
ابداعات قرآن مجيد است. بعضى از مفسران گفتهاند:{{صورتی: «سلسبيل»}} قاعدتاً ما لا ينصرف است، زيرا علميت و عجمه
در آن جمع است، و اين كه در اينجا تنوين به خود گرفته به خاطر هماهنگى با آخر آيات
ديگر اين سوره است ولى معناى اول از همه مشهورتر و مناسبتر است. [2]
'''سِلْسِلَه:'''
{{(آیه):في سِلْسِلَةٍ
ذَرْعُها}}
{{صورتی:«سِلْسِلَه»}} به معناى زنجير است، و در اصل، از مادّه{{صورتی: «تسلسل»}} به معناى تكان خوردن و لرزش گرفته شده؛ زيرا
حلقههاى زنجير مىلرزند و تكان مىخورند. [3]
'''سلطان:'''
{{(آیه):عَلَيْكُمْ
سُلْطاناً مُّبيناً}}
{{صورتی:«سلطان»}} در اصل، از مادّه{{صورتی: «سَلاطة»}} (بر وزن
[1]سوره يس: 37؛[https://lib.eshia.ir/27575/18/402/سلطان مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج18، ص402.]
[2]سوره رحمن: 50؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/176/سَلْسَبيل مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص176.]؛سوره انسان: 18؛[https://lib.eshia.ir/27575/25/368/سَلْسَبيل مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج25، ص368.]
[3]سوره حاقّه: 32؛[https://lib.eshia.ir/27575/24/469/سِلْسِلَه مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج24، ص469.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 296