نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 229
و يا اولى را اسم مصدر و دومى را مصدر شمردهاند. و به هر حال با مادّه{{صورتی: «تداول»}} كه به معناى
دست به دست كردن است، ريشه مشترك دارد. [1]
'''دِهاق:'''
{{(آیه):وَ كَأْساً
دِهاقاً}}
{{صورتی:«دِهاق»}} را بسيارى از مفسران و اهل لغت به معناى{{صورتی: «لبريز»}} تفسير كردهاند ولى{{صورتی: «ابن منظور»}} در «لسان العرب» دو معناى ديگر نيز براى آن
نقل كرده:{{صورتی: «پى در پى»}} و{{صورتی: «صاف و زلال».}} [2]
'''دِهان:'''
{{(آیه):فَكَانَتْ
وَرْدَةً كَالدِّهانِ}}
{{صورتی:«دِهان»}} (بر وزن كتاب) به معناى روغن مذاب، و گاه به معناى دُردى است كه در روغن
تهنشين مىشود؛ و غالباً رنگهاى مختلفى دارد. اين تشبيه ممكن است از اين نظر
باشد كه رنگ آسمان به صورت روغن مذاب گلگون در مىآيد و يا اشاره به ذوب شدن كرات
آسمانى و يا رنگهاى مختلف آن بوده باشد.
بعضى{{صورتی: «دهان»}} را به معناى «چرم سرخ رنگ» نيز تفسير كردهاند؛ و در هر صورت، اين تشبيهات
تنها مىتواند شبحى از صحنه هولناك قيامت را مجسم سازد؛ چرا كه در واقع شباهتى به
هيچ حادثهاى از حوادث اين دنيا ندارد، و صحنههايى است كه تا كسى نبيند،
نمىداند. [3]
'''دهر:'''
{{(آیه):وَ مَا يُهْلِكُنآ
إِلَّا الدَّهْرُ}}
در بعضى از تعبيرات{{صورتی: «دهر»}} به معناى «ابناء روزگار» و «مردم زمانه» به كار رفته، كه
بزرگان از بىوفايى آنها شكوه كردهاند. [4]
'''ديّار:'''
{{(آیه):مِنَ الْكَافِرينَ
دَيَّاراً}}
{{صورتی:«ديّار»}} (بر وزن سيّار) از مادّه{{صورتی: «دار»}} به معناى كسى است كه در خانهاى سكنى مىگزيند.
اين واژه معمولًا در موارد نفى عام به كار مىرود، مثلًا گفته مىشود:{{صورتی: مَا فِى الدَّارِ دَيَّارٌ}} «در خانه احدى ساكن نيست».
بعضى گفتهاند كه در اصل{{صورتی: «دَيوار»}} (بر وزن حيوان) بوده، سپس «واو» تبديل به «ياء» شده و در
آن ادغام و «ديّار» گشته است ( «البيان فى غرائب القرآن»، جلد 2، صفحه 465، و
تفسير «كبير فخر رازى»، ذيل آيات مورد بحث). [5]
{{صورتی:«دِين»}} در لغت در اصل، به معناى جزا و پاداش است، و به معناى اطاعت و پيروى از فرمان
نيز آمده است، و در اصطلاح مذهبى، عبارت از مجموعه قواعد و قوانين و آدابى است كه
انسان در سايه آنها مىتواند به خدا نزديك شود و به سعادت دو جهان برسد و از نظر
اخلاقى و تربيتى در مسير صحيح گام بردارد. [6]
'''دينار:'''
{{صورتی:«دينار»}} عبارت است از يك مثقال شرعى طلاى مسكوك، و مثقال شرعى معادل 18 نخود يعنى سه
چهارمِ مثقال معمولى است. [7]
***
[1]سوره حشر: 7؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/516/%%% مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص516.]
[2]سوره نبأ: 34؛[https://lib.eshia.ir/27575/26/62/دِهاق مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج26، ص62.]
[3]سوره رحمن: 37؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/166/دِهان مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص166.]
[4]سوره جاثيه: 24؛[https://lib.eshia.ir/27575/21/287/دهر مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج21، ص287.]
[5]سوره نوح: 26؛[https://lib.eshia.ir/27575/25/96/ديّار مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج25، ص96.]
[6]سوره آل عمران: 19؛[https://lib.eshia.ir/27575/2/548/دِين مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج2، ص548.]
[7]سوره مائده: 38؛[https://lib.eshia.ir/27575/4/478/دينار مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج4، ص478.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 229