responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر    جلد : 1  صفحه : 207

ضرب المثل مى‌باشد. [1]

'''خَرْص:'''

{{(آیه):هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ}}

{{صورتی:«خَرْص»}} (بر وزن ترس) در اصل، به معناى «تخمين» است كه نخست در مورد تخمين مقدار ميوه بر درختان به هنگام اجاره باغ و امثال آن به كار رفته، سپس به هر گونه حدس و تخمين گفته شده است.

و از آنجا كه‌{{صورتی: «تخمين»}} گاهى مطابق واقع، و گاهى بر خلاف واقع مى‌شود، اين كلمه در معناى دروغ نيز استعمال شده است و در آيه فوق مى‌تواند به هر دو معنا باشد. [2]

'''خَرَقَ:'''

{{(آیه):رَكِبا فِي السَّفينَةِ خَرَقَها}}

{{صورتی:«خَرَقَ»}} همان‌گونه كه «راغب» در «مفردات» مى‌گويد: به معناى پاره كردن چيزى از روى فساد بدون مطالعه و فكر است، و ظاهر كار اين مرد عالم، راستى چنين بود. [3]

'''خَرَقُوا:'''

{{(آیه):وَ خَرَقُوا لَهُ بَنين}}

{{صورتی:«خَرَقُوا»}} از مادّه‌{{صورتی: «خَرْق»}} (بر وزن غرق) گرفته شده كه در اصل، به معناى پاره كردن چيزى است بدون رويه و حساب، درست نقطه مقابل «خلق» كه ايجاد چيزى از روى حساب است.

اين دو كلمه (خلق و خرق) گاهى در مطالب ساختگى و دروغين نيز به كار مى‌رود، منتها دروغ‌هايى كه حساب‌شده است و با مطالعه ساخته مى‌شود.

اما به «خلق و اختلاق» و دروغ‌هاى بى‌حساب، و به اصطلاح شاخدار «خرق و اختراق» گفته مى‌شود.

يعنى آنها اين دروغ‌ها را بدون مطالعه جوانب مطلب و بدون در نظر گرفتن لوازم آن ساختند. [4]

'''خَرُّوا:'''

{{(آیه):وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً}}

{{صورتی:«راغب»}} در «مفردات» مى‌گويد:{{صورتی: «خَرُّوا»}} در اصل از مادّه‌{{صورتی: «خرير»}} است كه به معناى صداى آب و مانند آن مى‌باشد كه از بلندى به زير مى‌ريزد، و به كار بردن اين تعبير در مورد سجده‌كنندگان، اشاره به اين است كه آنها در همان لحظه كه براى سجده به زمين مى‌افتند، صدايشان به تسبيح بلند است. [5]

'''خَزائن:'''

{{(آیه):عِنْدي خَزآئِنُ اللَّهِ}}

{{صورتی:«خَزائن»}} جمع‌{{صورتی: «خزينة»}} و{{صورتی: «خزانه»}} به معناى منبع و مركز هر چيزى است كه براى‌

[1]سوره لقمان: 16؛[https://lib.eshia.ir/27575/17/62/خَزائن مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج17، ص62.]؛ زلزله، آيات 7، 8؛[https://lib.eshia.ir/27575/27/252/خَزائن مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج27، ص252.]

[2]سوره انعام: 116؛[https://lib.eshia.ir/27575/5/512/خَرْص مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج5، ص512.]

[3]سوره اسراء: 1؛[https://lib.eshia.ir/27575/12/30/خَرَقَ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج12، ص30.]؛سوره كهف: 71؛[https://lib.eshia.ir/27575/12/535/خَرَقَ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج12، ص535.]

[4]سوره انعام: 100؛[https://lib.eshia.ir/27575/5/467/خَرَقُوا مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج5، ص467.]

[5]سوره يوسف: 100؛[https://lib.eshia.ir/27575/10/104/خَرُّوا مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج10، ص104.]؛سوره سجده: 15؛[https://lib.eshia.ir/27575/17/162/خَرُّوا مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج17، ص162.]

نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر    جلد : 1  صفحه : 207
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست