responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر    جلد : 1  صفحه : 187

قبائل آن را «حصب» و بعضى ديگر «خضب» مى‌نامند و از آنجا كه قرآن براى جمع بين قبائل و طوائف و دل‌ها بوده، گاه لغات مختلف آنها را به كار مى‌گيرد، تا از اين راه، جمع قلوب شود، از جمله همين كلمه «حَصَب» است كه تلفظى است از قبائل اهل «يمن» در واژه «حطب». [1]

'''حصباء:'''

{{(آیه):أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حاصِباً}}

{{صورتی:«حصباء»}} از مادّه‌{{صورتی: «حَصْب»}} به معناى سنگريزه است. [2]

'''حصر:'''

{{(آیه):لِلْفُقَرآءِ الَّذينَ أُحْصِرُوا}}

{{صورتی:«حصر»}} به معناى حبس و منع و تضييق است، و در اينجا به معناى تمام امورى است كه انسان را از تأمين معاش باز مى‌دارد. [3]

'''حُصِّلَ:'''

{{(آیه):وَحُصِّلَ مَا فِى الصُّدُورِ}}

{{صورتی:«حُصِّلَ»}} از مادّه‌{{صورتی: «تحصيل»}} در اصل به معناى بيرون آوردن «مغز» از «پوست» است؛ همچنين به تصفيه معادن، و خارج كردن طلا و امثال آن از سنگ معدن اطلاق مى‌شود، سپس در معناى وسيعى، يعنى مطلق استخراج و مجزا ساختن به كار رفته است. و در آيه مورد بحث، منظور جداسازى خير و شرّى است كه در دلها نهفته شده، اعم از ايمان و كفر، يا صفات حسنه و رذيله، و يا نيات خوب و بد، كه در آن روز آنها از يكديگر جدا و ظاهر و آشكار مى‌شود، و هر كس بر طبق آن به پاداش كيفر خود مى‌رسد. [4]

'''حَصُور:'''

{{(آیه):وَ حَصُوراً وَ نَبِيّاً}}

{{صورتی:«حَصُور»}} از{{صورتی: «حَصْر»}} به معناى «حبس» گرفته شده است، به معناى كسى كه خود را از هوى‌ و هوس، منع كرده است؛ اين واژه، گاه به معناى كسى كه خوددارى از ازدواج مى‌كند نيز آمده. اين كلمه در قرآن از صفات‌{{صورتی: «يحيى»}} شمرده شده و از اين نظر امتيازى براى او بوده است كه بيانگر نهايت عفت و پاكى است، و يا بر اثر شرائط خاص زندگى، مجبور به سفرهاى متعدد براى تبليغ آئين الهى بوده، و همچون عيسى مسيح عليه السلام ناچار به مجرد زيستن گرديده است. اين تفسير، نيز نزديك به نظر مى‌رسد كه منظور از «حصور» در آيه فوق كسى است كه شهوات و هوس‌هاى دنيا را ترك گفته و در واقع يك مرحله عالى از زهد بوده است. [5]

[1]سوره انبياء: 98؛[https://lib.eshia.ir/27575/13/551/%%% مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج13، ص551.]

[2]سوره عنكبوت: 40؛[https://lib.eshia.ir/27575/16/290/حصباء مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج16، ص290.]

[3]سوره بقره: 273؛[https://lib.eshia.ir/27575/2/416/حصر مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج2، ص416.]

[4]سوره عاديات: 10؛[https://lib.eshia.ir/27575/27/274/حُصِّلَ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج27، ص274.]

[5]سوره آل عمران: 39؛[https://lib.eshia.ir/27575/2/623/حَصُور مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج2، ص623.]؛سوره مريم: 7؛[https://lib.eshia.ir/27575/13/32/حَصُور مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج13، ص32.]

نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر    جلد : 1  صفحه : 187
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست