تعبير به{{صورتی: «جوارى»}} جمع{{صورتی: «جاريه»}} كه يكى از معانى آن كشتىهاى در حال حركت است، تعبير لطيفى است كه شباهت حركت
اين ستارگان را در اقيانوس آسمان به حركت كشتىها بر صفحه درياها نشان مىدهد. [2]
'''جهالت:'''
{{(آیه):يَعْمَلُونَ
السُّوءَ بِجَهالَةٍ}}
كلمه{{صورتی: «جهل»}} و مشتقات آن گر چه به معانى گوناگونى آمده است ولى از قرائن استفاده مىشود
منظور از آن در آيه مورد بحث، طغيان غرائز و تسلط هوسهاى سركش و چيره شدن آنها بر
نيروى عقل و ايمان است.
و در اين حالت، علم و دانش انسان به گناه، گر چه از بين نمىرود، اما تحت
تأثير آن غرائز سركش قرار گرفته و عملًا بى اثر مىگردد، و هنگامى كه علم اثر خود
را از دست داد، عملًا با جهل و نادانى برابر خواهد بود، و تبديل به عملى بدون
توجّه به دستورات عقل خواهد شد. [3]
'''جَهد:'''
{{(آیه):بِاللَّهِ جَهْدَ
أَيْمَانِهِمْ}}
{{صورتی:«جَهد»}} از مادّه{{صورتی: «جهاد»}} به معناى تلاش و كوشش براى انجام هر كارى است، بنابراين تعبير «جَهْدَ
أَيْمَانِهِم» اشاره به سوگند مؤكّد است. [4]
'''جَهْرَةً:'''
{{(آیه):بَغْتَةً أَوْ
جَهْرَةً}}
{{صورتی:«جَهْرَةً»}} از مادّه{{صورتی: «جِهار»}} به معناى «آشكار» است. [5]
'''جِياد:'''
{{(آیه):الصَّافِنَاتُ
الْجِيادُ}}
{{صورتی:«جِياد»}} جمع{{صورتی: «جواد»}} در اينجا به معناى اسبهاى سريعالسير و تندرو است، و در اصل از مادّه{{صورتی: «جود»}} و بخشش، گرفته
شده، منتهى «جود» در انسان از طريق بخشيدن مال است، و در اسب از طريق سرعت سير. [6]
'''جيد:'''
{{(آیه):فِي جِيدِها
حَبْلٌ مِّنْ مَّسَدِ}}
{{صورتی:«جيد»}} (بر وزن ديد) به معناى «گردن» است، و جمع آن «اجياد» مىباشد، بعضى از ارباب
لغت معتقدند كه «جيد»، «عنق» و «رقبه» هر سه معناى مشابهى دارند، با اين تفاوت كه{{صورتی: «جيد»}} به قسمت بالاى
سينه گفته مىشود،{{صورتی: «عنق»}} به پشت گردن يا همه گردن و{{صورتی: «رقبه»}}
[1]سوره مائده: 4؛[https://lib.eshia.ir/27575/4/353/جيد مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج4، ص353.]
[2]سوره تكوير: 16؛[https://lib.eshia.ir/27575/26/200/جوارى مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج26، ص200.]
[3]سوره نساء: 17؛[https://lib.eshia.ir/27575/3/395/جهالت مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج3، ص395.]
[4]سوره انعام: 109؛[https://lib.eshia.ir/27575/5/493/جَهد مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج5، ص493.]؛سوره فاطر: 42؛[https://lib.eshia.ir/27575/18/312/جَهد مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج18، ص312.]
[5]سوره انعام: 47؛[https://lib.eshia.ir/27575/5/304/جَهْرَةً مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج5، ص304.]
[6]سوره ص: 31؛[https://lib.eshia.ir/27575/19/291/جِياد مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج19، ص291.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 171