نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 116
است كه منتهى به هلاكت مىشود. بعضى از ارباب لغت نيز، آن را به معناى «قطع
كردن» تفسير كردهاند، و اين شايد به خاطر آن است كه زيان مستمر و منتهى به هلاكت
طبعاً سبب قطع و بريدگى مىشود، و از مجموع اين معانى همان استفاده مىشود كه در
معناى آيه گفتهايم. [1]
'''تَبار:'''
{{(آیه):وَ لا تَزِدِ
الظَّالِمينَ إِلَّا تَباراً}}
{{صورتی:«تَبار»}} بهمعناى «هلاكت» است و به معناى «زيان و خسارت» نيز تفسير شده است. [2]
'''تَبارَك:'''
{{(آیه):تَبارَكَ اللَّهُ
رَبُّ الْعَالِمِينَ}}
{{صورتی:«تَبارَك»}} از مادّه{{صورتی: «بركت»}} است و ريشه آن{{صورتی: «برك»}} (بر وزن درك) به معناى سينه شتر مىباشد، و از آنجا كه
شتران به هنگامى كه در جايى ثابت مىمانند سينه خود را به زمين مىچسبانند، اين
كلمه تدريجاً معناى ثابت ماندن به خود گرفته است، سپس به هر نعمتى كه پايدار و با
دوام باشد و هر موجودى كه داراى عمر طولانى و آثار مستمر و ممتد است، موجود{{صورتی: «مبارك»}} يا «پربركت»
گفته مىشود.
و نيز اگر مىبينيم به استخرها و يا بعضى از مخازن آب{{صورتی: «بركه»}} گفته مىشود به خاطر اين است كه آب مدتى
طولانى در آن باقى مىماند.
و از اينجا روشن مىشود كه يك سرمايه «پربركت»، سرمايهاى است كه به زودى زوال
نپذيرد. و يك موجود «مبارك» موجودى است كه آثار آن مدتى طولانى برقرار بماند.
بديهى است لايقترين وجود براى اين صفت، همان وجود خداوند است، او وجودى است
مبارك، ازلى، ابدى و سرچشمه همه بركات و نيكىها و خير مستمر، «تَبارَكَ اللَّهُ
رَبُّ الْعالَمينَ».
و{{صورتی: «بَرَكَ الْبَعِيْرُ»}} مفهومش اين است كه شتر سينه خود را به زمين زد، سپس، اين كلمه به معناى دوام،
بقاء و زوالناپذيرى آمده، و در مورد هر نعمتى كه پايدار و بادوام باشد، گفته شده
است، و چنان كه گفتيم مخزن آب (و محل تجمع آب باران) را از اين رو «بركه» مىگويند
كه، آب مدتى طولانى در آن باقى مىماند. [3]
'''تَبَتَّلْ:'''
{{(آیه):وَ تَبَتَّلْ
إِلَيْهِ تَبْتيلًا}}
{{صورتی:«تَبَتَّلْ»}} از مادّه{{صورتی: «بَتْل»}} (بر وزن حتم) در اصل به معناى «انقطاع» است، و لذا به مريم{{صورتی: «بتول»}} گفته شده؛ چرا
كه هيچ همسرى براى
[1]سوره مؤمن: 37؛[https://lib.eshia.ir/27575/20/118/تَبَتَّلْ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج20، ص118.]؛سوره مسد: 1؛[https://lib.eshia.ir/27575/27/448/تَبَتَّلْ مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج27، ص448.]
[2]سوره نوح: 28؛[https://lib.eshia.ir/27575/25/98/تَبار مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج25، ص98.]
[3]سوره اعراف: 54؛[https://lib.eshia.ir/27575/6/246/تَبارَك مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج6، ص246.]؛سوره رحمن: 78؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/197/تَبارَك مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص197.]؛سوره ملك: 1؛[https://lib.eshia.ir/27575/24/326/تَبارَك مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج24، ص326.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 116